Recente voorbeelden van Elevated Genrefilms:   -  Green Room  (Jeremy Saulnier, 2015)   -  It Follows  (David Robert Mitchell, 2014) -  The Witch  (Robbert Eggers, 2016) -  Moon  (Duncan Jones, 2009) -  Arrival  (Denis Villeneuve, 2016) -  Don't Breathe  (Fede Alvarez, 2015) -  The Babadook  (Jennifer Kent, 2014) -  Under the Shadow  (Babak Anvari, 2013) -  Let the Right One In  (Thomas Alfredsson, 2008) -  Coherence  (James Ward Byrkyt, 2013) -  The Invitation  (Karyn Kusama, 2015) -  Under the Skin  (Jonathan Glazer, 2013) -  The Neon Demon  (Nicholas Winding-Refn, 2017) 

Recente voorbeelden van Elevated Genrefilms:
- Green Room (Jeremy Saulnier, 2015)
- It Follows (David Robert Mitchell, 2014)
- The Witch (Robbert Eggers, 2016)
- Moon (Duncan Jones, 2009)
- Arrival (Denis Villeneuve, 2016)
- Don't Breathe (Fede Alvarez, 2015)
- The Babadook (Jennifer Kent, 2014)
- Under the Shadow (Babak Anvari, 2013)
- Let the Right One In (Thomas Alfredsson, 2008)
- Coherence (James Ward Byrkyt, 2013)
- The Invitation (Karyn Kusama, 2015)
- Under the Skin (Jonathan Glazer, 2013)
The Neon Demon (Nicholas Winding-Refn, 2017) 

Elevated Genrefilm

Ik heb net een half uur naar een muur zitten staren, mezelf afvragend hoe je de type films noemt die ik het liefst wil zien en maken.

Een beetje naar aanleiding van mijn wederhelft, die eerder op de avond vroeg: maar wat is een 'genrefilm' dan? Dus ik mompelde iets vaags over thriller, horror, science fiction en dat dan gecombineerd.

Maar zo makkelijk kwam ik er niet vanaf. Alles is een genrefilm toch? Ja... elke film heeft feitelijk een genre. Toch zijn er specifieke genres die een trouwe groep wereldwijde volgers heeft. Oftewel: een niche. Daar vallen niet zozeer komedie, oorlogsfilms of rechtbankdrama's onder. 

Dus: de Elevated Genrefilm. En dan specifiek horror, thriller en science fiction. Laat ik een poging wagen dit uiteen te zetten terwijl ik me hardop afvraag waarom deze films niet in Nederland worden gemaakt. Misschien hou je er nog een paar aardige filmtips aan over. 

Elevated Genrefilm
Elevated klinkt dan misschien een tikje pretentieus, maar voor iedereen die ze heeft gezien snapt dat er een verschil zit tussen Drag Me To Hell en Let The Right One In. De eerste is een bloederig filmfestijn over een meisje dat vervloekt raakt door een oude vrouw en vervolgens wordt aangevallen door demonen. Ledematen en lichaamssappen vliegen in het rond en het loopt akelig af voor het arme grietje. Let the Right One In is een sobere Zweedse vampierfilm waarin thema's als eenzaamheid en treiteren worden onderzocht door een gepest jongetje die heil vindt in zijn vriendschap met een bloeddorstig buurmeisje.

Allebei goede films binnen hun genre, maar er is er maar eentje die je kort door de bocht kunt bestempelen als puur en enkel een horrorfilm: Drag me to Hell. 

Laten we eerlijk zijn: Horror schrikt mensen af.

Het genre heeft een stigma door iedereen die vroeger huilend de kast inrende toen IT verscheen of toen Reagan in The Exorcist haar hoofd 180 graden draaide. Misschien ben jij wel zo iemand, die vervolgens zwoer nooit meer een 'horrorfilm' aan te zetten.

Hoor je dat Let the Right One In simpelweg een vampierfilm is, dan zul je waarschijnlijk vriendelijk bedanken en je geld liever in de kroeg of aan een romantische komedie willen uitgeven. Jammer dat je door die - pak 'm beet - tien spannende minuten een sterk drama mist waar veel andere drama's een puntje aan kunnen zuigen.

Nederhorror
Nu wonen we in een land waar de term 'horror' niet verder reikt dan films uit de jaren '80 waarin een lift mensen opeet of een gemaskerde killer Amsterdam onveilig maakt. Niks ten nadele van die cultpareltjes, Dick Maas mag zich met recht de horrormaker van Nederland noemen.

Drie decennia later en Nederland kent geen Elevated Genre cultuur. Onze humor is plat, onze griezelfilms zowaar nog platter. We mogen dan indruk maken met drama's, docu's en familiefilms in overvloed, maar waarom volgen we niet het voorbeeld van andere independent films die de wereld overgaan? 

Een paar voorbeelden. Under the Shadow is een Iraanse elevated horrorfilm waarin een vrouw met haar dochter het huis (waar een bom in is geland) niet kan verlaten ondanks de geesten die haar kwellen. De Franse Martyrs kon op veel weerstand rekenen toen deze uitkwam door het harde karakter, toch schuilen er mooie thema's in deze elevated thriller over martelaarschap en de dood. Neem het Australische The Babadook waarin een fantastische perspectiefwissel huist tussen moeder en zoon die kampen met een akelig boek en een duister figuur. 

De Amerikanen zijn er natuurlijk het beste in, zoals met elevated sci-fi als Coherence, Primer, Upstream Color, Sound of my Voice en Moon. Allemaal films met sterke thema's die de film naar een ander level tillen. Geen maffe wezens, lightsabers en rondzoevende space voertuigen. Ontdoe zo'n film van de fantasievolle elementen en je houdt een dramafilm over. Maar wat het conflict in de films zo bijzonder maakt is omdat de arena van de films het drama versterken.

Je kunt hele essays vinden over elevated genrefilms als It Follows en Ex Machina waarin iedere keuze van de filmmaker wordt onderzocht en besproken. 

Relevantie
Is het dan iets van de laatste tijd? Welnee, in feite zijn films als The Shining, Scream, Rosemary's Baby, 2001: A Space Odyssey, Alien en Blade Runner allemaal elevated genrefilms. 

Het verschil zit wellicht dus in thema's en de uitwerking ervan. Als deze een bepaalde maatschappelijke waarde hebben of de identiteit van mensen onder de loep nemen verheven ze een film boven een label als 'horror' of 'science fiction'. 

Natuurlijk worden er wel films in Nederland gemaakt met grote thema's en een ander genre dan drama (although... vrij weinig). Zo zou je Brimstone - naast western - een elevated horrorfilm kunnen noemen, net als Borgman. Het probleem is alleen dat deze films hun horrorthema's bagatelliseren uit overweging het publiek af te schrikken. We hebben bovendien een rijke geschiedenis aan elevated oorlogsfilms, al is dat automatisch gauw het geval omdat oorlog op zich al een thema is dat veel dramatische thema's met zich meebrengt. 

Nu Nederland nog...
Hoe dan ook, het wordt tijd dat Nederlandse filmmakers het vertrouwen krijgen om buiten short films (waarin horror en science fiction wel een aanzienlijk aandeel hebben) zich te kunnen storten op de elevated feature genrefilm. In een jaar waarin nota bene een horrorfilm op weg is om een van de grootste films van het jaar te worden (IT) en we het meest aantal Gouden Kalveren uitdeelden aan een western (Brimstone).

Hou je je bezig met het maken van horror, thriller en/of science fiction? Neem dan eens contact met mij op om van gedachten te wisselen! Check mijn website www.timkoomen.com